فرق عطر و ادکلن بیشتر از هر چیز به غلظت مواد معطر برمی‌گرده. هرچی مقدار ترکیبات معطر توی محصول بیشتر باشه، معمولاً بوش موندگارتره و دیرتر از روی پوست محو می‌شه. ادکلن غلظت پایین‌تری داره و معمولاً سبک‌تر و زودگذرتره. توی این راهنما از لیلاکس فرق این دو رو دقیق‌تر بررسی می‌کنیم.
البته توی حرف روزمره ماجرا یه کم فرق می‌کنه. توی ایران خیلی وقت‌ها به هر شیشه عطر مردانه می‌گیم «ادکلن» و به هر محصول خوشبوکننده‌ای هم می‌گیم «عطر». از نظر فنی اما پرفیوم، ادوپرفیوم، ادوتویلت و ادکلن چهار دسته متفاوتن.
اصلاً عطر یعنی چی و ادکلن یعنی چی؟
کلمه «عطر» توی فارسی دو کاربرد داره. گاهی منظورمون کل محصولات عطریه؛ یعنی از پرفیوم گرفته تا ادوتویلت. ولی وقتی بخوایم دقیق‌تر حرف بزنیم، Perfume یا Parfum به یکی از غلیظ‌ترین مدل‌های رایج عطر گفته می‌شه.
ادکلن یا Eau de Cologne غلظت خیلی پایین‌تری داره. بوش معمولاً سبک‌تره و قرار نیست ساعت‌های خیلی طولانی روی پوست بمونه.
پس این تصور که «عطر برای خانم‌هاست و ادکلن برای آقایون» درست نیست. زنانه یا مردانه بودن رایحه ربطی به این دسته‌بندی نداره.
فرق اصلی عطر و ادکلن توی غلظته
توی بیشتر محصولات عطری، مواد معطر با الکل و گاهی مقداری آب ترکیب می‌شن. چیزی که دسته‌بندی محصول رو مشخص می‌کنه، تا حد زیادی نسبت همین مواد معطره.
به‌طور تقریبی:
غلظت رایج مواد معطر در هر نوع محصول:
- پرفیوم یا Parfum: حدود 20 تا 40 درصد
- ادوپرفیوم یا Eau de Parfum: حدود 15 تا 20 درصد
- ادوتویلت یا Eau de Toilette: حدود 5 تا 15 درصد
- ادکلن یا Eau de Cologne: حدود 2 تا 5 درصد
این درصدها قانون قطعی نیستن و ممکنه از یه برند به برند دیگه فرق کنن. پس نمی‌شه فقط از روی عبارت EDP یا EDT دقیقاً حدس زد یه عطر چند ساعت می‌مونه.
ولی به‌عنوان یه قاعده کلی، هرچی غلظت بیشتر باشه، رایحه معمولاً دیرتر محو می‌شه.
یعنی عطر همیشه از ادکلن ماندگارتره؟
معمولاً بله، ولی نه همیشه.
غلظت فقط یکی از چیزهاییه که روی ماندگاری اثر می‌ذاره. خود مواد اولیه هم خیلی مهمن. مثلاً رایحه‌های مرکباتی معمولاً زودتر محو می‌شن، ولی بعضی نت‌های چوبی، رزینی، وانیلی، عنبری یا مشک‌دار می‌تونن مدت بیشتری بمونن.
نوع پوست هم فرق ایجاد می‌کنه. روی پوست خشک، بعضی عطرها سریع‌تر محو می‌شن. روی لباس هم معمولاً بو مدت بیشتری نسبت به پوست باقی می‌مونه.
برای همین ممکنه یه ادوتویلت خوش‌ساخت روی پوستتون بهتر از یه ادوپرفیوم دیگه دوام بیاره.
ادکلن الزاماً پخش بوی کمتری هم داره؟
نه لزوماً.
ماندگاری و پخش بو یکی نیستن.
ممکنه یه عطر توی نیم ساعت اول پخش بوی خیلی زیادی داشته باشه، ولی بعد سریع آروم بشه. از اون طرف ممکنه یه رایحه خیلی نزدیک به پوست بمونه، اما چندین ساعت دوام داشته باشه.
ادکلن‌ها چون سبک‌ترن، خیلی وقت‌ها شروع تازه و واضحی دارن. مخصوصاً اگه توشون مرکبات، گیاهان معطر یا نت‌های سبز باشه. ولی معمولاً بعد از چند ساعت بخش زیادی از رایحه کم‌رنگ می‌شه.
پس ادوپرفیوم و ادوتویلت وسط این دو قرار می‌گیرن؟
دقیقاً. چیزی که امروز بیشتر توی بازار می‌بینید اصلاً پرفیوم یا ادکلن کلاسیک نیست؛ بیشتر عطرها ادوپرفیوم یا ادوتویلت هستن.
ادوپرفیوم معمولاً غلیظ‌تره و ماندگاری بیشتری داره. ادوتویلت سبک‌تره و توی خیلی از رایحه‌ها حس تازه‌تری می‌ده.
ولی این‌طور نیست که نسخه EDP یه عطر، فقط نسخه غلیظ‌تر EDT همون عطر باشه. بعضی برندها فرمول رایحه رو هم عوض می‌کنن. مثلاً ممکنه نسخه ادوتویلت مرکباتی‌تر و تیزتر باشه، ولی نسخه ادوپرفیوم گرم‌تر، شیرین‌تر یا چوبی‌تر دربیاد.
پس اگه بین EDT و EDP یه عطر مرددید، فقط به ماندگاری نگاه نکنید. ممکنه بوشون هم با هم فرق داشته باشه.
چرا هنوز به خیلی از عطرهای مردانه می‌گیم ادکلن؟
این بیشتر یه عادت زبانیه تا اصطلاح فنی.
سال‌هاست توی بازار ایران واژه «ادکلن» برای عطرهای اسپری‌شونده، مخصوصاً عطر مردانه، استفاده می‌شه. برای همین ممکنه کسی بگه «یه ادکلن مردونه می‌خوام»، ولی محصولی که آخرش می‌خره Eau de Parfum باشه.
روی جعبه یا شیشه معمولاً می‌تونید نوع واقعی محصول رو ببینید:
- Parfum
- Eau de Parfum
- Eau de Toilette
- Eau de Cologne
همین نوشته خیلی قابل‌اعتمادتر از اسم عمومی‌ایه که فروشنده یا خریدار استفاده می‌کنه.
عطر غلیظ‌تر یعنی بوی قوی‌تر؟
نه همیشه.
غلظت بیشتر معمولاً به معنی ماندگاری بیشتره، ولی «قوی‌تر بودن بو» موضوع متفاوتیه.
مثلاً یه رایحه خنک و مرکباتی حتی با غلظت بالا ممکنه خیلی نرم حس بشه. از اون طرف یه ادوتویلت تند، ادویه‌ای یا آروماتیک می‌تونه توی ساعت اول حسابی خودش رو نشون بده.
پس بهتره سه چیز رو جدا ببینید:
- غلظت: چه مقدار ماده معطر توی فرمول هست.
- ماندگاری: چند ساعت بو باقی می‌مونه.
- پخش بو: بو تا چه فاصله‌ای اطراف شما حس می‌شه.
این سه تا به هم ربط دارن، ولی یکی نیستن.
برای استفاده روزمره عطر بهتره یا ادکلن؟
بستگی داره چه بویی دوست دارید و کجا می‌خواید ازش استفاده کنید.
ادکلن‌ها معمولاً سبک‌ترن و برای هوای گرم یا زمانی که رایحه خیلی سنگین نمی‌خواید، راحت‌ترن. البته ممکنه لازم باشه در طول روز دوباره اسپریشون کنید.
ادوپرفیوم یا پرفیوم معمولاً وقتی انتخاب منطقی‌تریه که موندگاری براتون مهم‌تره یا نمی‌خواید چند بار در روز عطر بزنید.
ولی غلظت بالا همیشه مزیت نیست. یه رایحه خیلی گرم و شیرین اگه غلیظ هم باشه، توی تابستون یا محیط بسته ممکنه زیادی سنگین بشه.
کدوم یکی ارزش خرید بیشتری داره؟
صرفاً از روی عبارت Parfum، EDP یا EDT نمی‌شه درباره ارزش خرید تصمیم گرفت.
اول خود رایحه باید به سلیقه‌تون بخوره. بعد می‌شه سراغ ماندگاری، پخش بو، حجم شیشه و قیمت رفت.
مثلاً اگه یه ادوتویلت رو خیلی دوست دارید ولی نسخه ادوپرفیومش براتون زیادی شیرینه، منطقی نیست فقط به خاطر غلظت بیشتر برید سراغ EDP.
از اون طرف، اگه مجبورید یه عطر سبک رو مرتب تمدید کنید، شاید نسخه موندگارتر از نظر مصرف هم براتون بهتر دربیاد.
اسانس عطر همون عطر خالصه؟
نه دقیقاً.
توی بازار ایران عبارت «اسانس عطر» برای چند مدل محصول استفاده می‌شه. بعضی‌ها روغن عطری آماده مصرفن، بعضی‌ها ترکیبات معطر غلیظی هستن که برای ساخت محصول نهایی استفاده می‌شن.
پس هر چیزی که با اسم اسانس فروخته می‌شه لزوماً «پرفیوم خالص» نیست.
غلظت بالا هم به این معنی نیست که یه اسانس رو حتماً می‌شه مستقیم روی پوست استفاده کرد. بعضی کنسانتره‌های عطری باید قبل از مصرف رقیق بشن.
چطور از روی شیشه بفهمیم دقیقاً چی خریدیم؟
دنبال عبارت کوچیکی بگردید که معمولاً پایین اسم عطر یا روی جعبه نوشته شده.
- Parfum یعنی غلیظ‌تر.
- Eau de Parfum یا EDP یعنی ادوپرفیوم.
- Eau de Toilette یا EDT یعنی ادوتویلت.
- Eau de Cologne یا EDC یعنی ادکلن.
البته باز هم این عبارت‌ها به‌تنهایی کیفیت عطر رو مشخص نمی‌کنن. یه EDT خوش‌ساخت می‌تونه خیلی بهتر از یه EDP ضعیف عمل کنه.
بالاخره عطر بهتره یا ادکلن؟
اگه فقط ماندگاری براتون مهمه، معمولاً محصولات غلیظ‌تر مثل پرفیوم و ادوپرفیوم جلوترن. ادکلن سبک‌تره و معمولاً زودتر از روی پوست می‌ره.
ولی موقع خرید بهتره به‌جای اینکه بپرسید «عطر بهتره یا ادکلن؟»، ببینید خود رایحه چطوره، چقدر موندگاره، چقدر پخش می‌شه و توی چه هوایی می‌خواید ازش استفاده کنید.
یه رایحه سبک که واقعاً دوستش دارید، خیلی وقت‌ها انتخاب بهتری از یه عطر غلیظه که فقط به خاطر ماندگاریش خریدید.
